T.C. KIZILCABÖLÜK BELEDİYESİ

"Goca Efe Özay Gönlümüzde"

Özay GÖNLÜM, Denizli'nin Tavas İlçesine bağlı Kızılcabölük Kasabasından olup, babasının görevli bulunduğu Erzincan'da 1940 yılında doğmuştur: İlkokulu Kütahya'da, Ortaokulu ve Lise'yi Denizli'de bitirdi. Ankara İktisadi Ticari İlimler Akademisine 2 yıl devam etti.

Özay GÖNLÜM, 12 yaşlarında bağlama çalmasını öğrendi. Türk Halk Müziğine duyduğu ilgi arttıkça yöremiz türkülerini çalıp söylemeye başladı. 1957 yılında Ankara'ya geldiğinde büyük usta Muzaffer SARISÖZEN'le tanışan Özay GÖNLÜM, SARISÖZEN'in desteğiyle Denizli yöresi türkülerini, Ankara radyosunda çalıp söyleme imkanını buldu. Bu yıllarda "Yurttan Sesler Korosu" içinde misafir sanatçı olarak programlar yaptı.

Özay GÖNLÜM, TRT Ankara Radyosu'nun 1996 yılında açtığı sınavda başarılı olarak ses ve saz sanatçısı olarak "Yurttan Sesler Korosu"na alındı. Radyoda sanatçı olduktan sonra ilimizin değişik yörelerinde Türk Halk Müziği türkü ve hikayeleri derlemeleri yaptı. Aynı zamanda derle melerini Ankara Radyosu'nda kendi şivesiyle okumaya başladı.

Radyo ve Televizyon programların da yöremize has hikaye ve türküleri kendisine has uslüp ve anlatımıyla canlandırarak hal kımızın gönlünde taht kurdu. Özellikle kendisinin tek parça olarak yaptırdığı üçlü sazı Yaren ile Türk Halk Müziği'nde bir ilke imza attı.

Özay GÖNLÜM, TRT'de ve Özel Televizyonlarda, Denizli'nin Acıpayam ilçesinden Mehmet Yılmaz'dan derlediği "Nineden Torununa - Torundan Nineye" mektuplarla yöre folklörünü tanıttı hem de halkımızın beğenisini ve takdirini kazandı.

Kendi derlediği ve TRT repertuarına kazandırdığı yüzlerce türküden "Çöz de al Mustafa Ali", "Sobalarında kuru meşe", "Denizli'nin horozları", "Evlerinin önü bulgur kazanı", "Avşar Beyleri", "Cemilemin gezdiği dağlar meşeli", "Tepsi tepsi fındıklar", "Şu dağlar tepe tepe"yi bu dönemde plaklara okudu. Ama asıl satış rekorlarını "Ninenin Mektubu" plaklarıyla kırdı. Onlarca mektubu plaklara okudu. Denizli şivesi ile anlattığı bu hikayeler ve fıkralar çok sevildi. Saz çalıp söylemenin yanına şovmenlik ve taklit yeteneğini de katmıştı.

Gönlüm, radyo programlarında bağlama çalmasına rağmen cura ve "şelpe" tekniğine de çok önem vermiştir. Ege yöresinde Ramazan Güngör'den Hamit Çine'ye kadar bir çok cura çalanla çalışmış, katıldığı programlarda her boydan cura çalmıştır.

70'li yılların sonunda esprili kişiliği ve türkülerinin yanı sıra bağlama yapımcısı Cafer Açın'e yaptırdığı "yâren"i ile de ünlendi. Cura, bağlama ve çöğürü içeren bu sazla televizyon, radyo ve konserlerde şovlar yaptı.

TRT için pek çok alanda çalışan Gönlüm, 80'li yıllarda Maliye Bakanlığı'nın televizyon için hazırladığı KDV reklamlarında oynadı. Ayrıca bazı radyo tiyatrolarında, tarıma ve çocuklara yönelik televizyon programlarında yer aldı.

"Yâren"ini yanına katıp 42 ülkede konserler veren Özay Gönlüm, Kültür Bakanlığı Hagem'de Repertuar Kurulu üyeliği, TRT Türk Halk Müziği Repertuar Kurulu üyeliği ve birçok sınavda jüri üyeliği görevlerinde de bulundu. Son süreli yayını olan TRT 1'deki "THM İstekler Programın"da dinleyicileriyle buluşan Gönlüm, yâreni, boy boy curası ve söylediği türkülerle Türk dinleyicisine yine doyumsuz geceler yaşatıyordu.

Özay Gönlüm, 1 Mart 2000 Çarşamba günü, birkaç gündür tedavi gördüğü Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Hastanesi'nde geceyarısına doğru solunum yetmezliğinden vefat etti. Hiç kimsenin beklemediği bir anda neşeli simasını ve türkülerini sevenlerinin anılarında bırakan Gönlüm, Türk Halk Müziği repertuarına da derlediği 1000 kadar ezgiyi bırakmıştı.

Kızılcabölük'ün girişindeki anısına yapılan Özay Gönlüm parkında, ziyaretine gelen sevenlerini elinde "yaren"i ve gülümseyen yüzüyle karşılamaya devam eden "Goca Efe"mizi rahmet ve minnetle anıyoruz.

ESERLERİ

Otuz civarında otuzüçlük ve kırkbeşlik, otuz kadar kaset. İki yüz türkünün derleyicisi veya kaynak kişisi. Eski kırkbeşlikleri ve uzunçalarları birinci el piyasasında bulunmamaktadır. En güncel derleme, Kalan Müzik tarafından 2005 yılında piyasaya sürülmüş olan ve iki CD, iki kaset ve kitapçıklardan oluşan "Özay Gönlüm" koleksiyonudur. Ayrıca 2001 yılında Anadolu Müzik tarafından piyasaya sürülmüş "Yaren" isimli kasedini bulmak mümkündür.

En tanınmış türküleri arasında aşağıdakiler sayılabilir:

• Elif dedim be dedim
• Evlerinin önü bulgur kazanı
• Arabaya taş koydum
• Asmam çardaktan
• Denizli'nin horozları
• Ninenin mektubu, Çil Horoz
• Çöz de al Mıstıvali
• Cemilemin gezdiği dağlar meşeli
• Tepsi tepsi fındıklar
• Sobalarında kuru da meşe yanıyor
• Karahisar kalesi
• Hatçam çıkmış gül dalına
• Dağların başındayım
• Elindedir bağlama
• Gıcır gıcır gelir yarın kağnısı
• Manisayla Bergamanın arası
• Onikidir şu Burdur'un dermeni
• Hıkkıdık duttu beni
• Evren köy
• İki keklik
• Gımıldanıver